ایمنی زیستی هودهای بیولوژیکی

عوامل میکروبی یا میکرو اورگانیسم ها با توجه به نوع میکروب، مقادیر (Infectious Doses) بیماری زا، نحوه انتقال، میزبان، هود شیمیایی دسترسی به روش های پیشگیری، و موثر بودن درمان بیماری به چهار گروه طبقه‌بندی شده‌اند:

• گروه خطر سطح 1 (Risk Level 1 group): گروهی از عوامل بیولوژی که در انسان سالم و حیوانات بیماری ایجاد نمی‌کنند (بدون خطر فردی و اجتماعی).

• گروه خطر سطح 2: گروهی از پاتوژن ها که در انسان و حیوانات بیماری ایجاد می‌کنند و برای پرسنل آزمایشگاه، جامعه، حیوانات اهلی و محیط در شرایط عادی خطرناک نیستند. پرسنل آزمایشگاهی که در مواجهه با این نوع پاتوژن ها باشند، به ندت دچار بیماری‌های جدی می‌شوند. روش های جلوگیری و درمان موثر وجود دارد. همچنین، خطر انتشار این نوع پاتوژن ها محدود است (خطر کم فردی و خطر اجتماعی محدود).

• گروه خطر سطح 3: گروهی از پاتوژن ها که معمولا سبب بروز بیماری جدی در انسان و حیوانات می‌شوند و اثرات جدی اقتصادی به دنبال دارند؛ ولی عفونت از یک فرد به فرد دیگر با تماس معمولی منتقل نمی‌شود. بیماری ایجاد شده با دارو های ضد میکروبی و یا ضد انگل درمان پذیر است (خطر زیاد فردی و خطر اجتماعی کم).

• گروه خطر سطح 4: گروهی از پاتوژن ها که معمولا بیماری خیلی جدی در انسان و یا حیوانات ایجاد می‌کنند و درمان قطعی ندارند. این پاتوژن ها به آسانی از یک فرد به فرد دیگر، یا از حیوان به انسان و یا برعکس، به صورت مستقیم یا غیر مستقیم و یا با تماس معمولی می‌توانند انتقال یابند (خطر بسیار زیاد فردی و اجتماعی).

الزامات نصب و راه اندازی هودهای بیولوژیکی

الزامات زیر برای عملکرد صحیح هودهای بیولوژی ضروری هستند:

• محلی در آزمایشگاه که دور از جریان هوا و یا سیستم تهویه باشد. همچنین، هودهای بیولوژی نباید در کنار هودهای دیگر مثل هود مواد شیمیایی نصب شود.

• یک رابط الکتریکی و لوازم جانبی کنترل و ایمنی، پریز برق با سیستم زمین.

• میز محکم و تراز متناسب با وزن هود که به کاربر اجازه کاربری آسان را بدهد. ارتفاع میز باید مناسب باشد.

• صاف و تراز بودن زمین برای قرار گرفتن هود ضروری است.

• باید اطراف هود فضای آزاد وجود داشته باشد. ارتفاع اتاق باید مطابق و متناسب با ارتفاع اتاق توصیه شده توسط سازنده باشد تا هود بدون هیچ مانعی کار کند.

• هود نوع B باید به ابزار هایی مانند دریچه تنظیم کننده که جریان هوا را کنترل و تنظیم می‌کند، مجهز باشد. همچنین یک کانال کشی بیرونی داشته باشد.

• اتصالات گاز باید در مجاورت هود باشد تا ارتباط لازم به دریچه های تنظیم را فراهم کند.

• عملکرد هود باید سالانه تایید شود تا از انطباق آن با دستورالعمل NSF49 اطمینان حاصل گردد.

  نحوه استفاده از هود لامینار

  1. هر کاری که باید در هود انجام شود، از قبل برنامه ریزی و طراحی نمایید. روش کار و وسایل مورد استفاده را معین کنید. زمان مورد نیاز را با پرسنل دیگر آزمایشگاه تنظیم کنید تا از تداخل کاری جلوگیری شود.

  2. کلید هود را روشن کنید. اگر لامپ UV روشن است، آن را خاموش کنید. لامپ فلورسنت و هواکش هود را روشن و از آزاد بودن شبکه های هوا در عقب و جلو هود مطمئن شوید. سطح میز کار را آماده کنید و پیش از کار، هود را به مدت حداقل 15 دقیقه روشن نمایید.

  3. دست و ساعدها را با صابون ضدعفونی کننده بشویید. در صورت لزوم، برای پوشیدن لباس محافظ (روپوش یا کت آزمایشگاه با آستین بلند، محافظ چشم و دستکش) اقدام نمایید. سطح داخلی هود را با اتانول %70 یا ماده ضدعفونی کننده دیگر آماده کنید. سپس هواکش داخل هود ایمنی را روشن کنید.

  4. فقط لوازم و موادی که برای آزمایش استفاده می‌شوند، داخل هود ایمنی قرار دهید. محل تمیز و آلوده هود را شناسایی کنید و وسایل را طوری بچینید که مواد تمیز و استفاده شده کنار هم قرار نگیرند و یا مانع شبکه های هوا در جلو و عقب هود نشوند. کیسه حاوی مخاطرات زیستی، ظروف حاوی مواد ضدعفونی کننده برای قرار دادن پیپت ها و یک ظرف دیگر برای وسایل تیز و برنده در هود ایمنی داشته باشید. وقتی تمام وسایل مورد نیاز آماده شد، اجازه دهید هوا به مدت 3 تا 5 دقیقه در هود ایمنی جریان داشته باشد تا از انباشته شدن ذراتی که در مرحله قرار دادن وسایل در هود ایمنی بوجود آمده است، جلوگیری شود.

  5. کار را شروع کنید. مواد را در فاصله 10 سانتی متری شبکه جلویی کابینت نگه دارید و سعی کنید فعالیت های پر خطر را در قسمت عقب سطح کار هود ایمنی انجام دهید. داخل هود ایمنی از فندک یا شعله استفاده نکنید، این ابزارها لایه های جریان هوای داخلی را مختل ساخته و باعث سوختن فیلترها می‌شوند. از بیرون آوردن دست ها تا زمانی که مراحل آزمایش تمام نشده و مواد آلوده و خطرناک در کیسه یا ظرف های ایمنی قرار نگرفته اند،خود داری نمایید.

  6. داخل هود ایمنی را تمیز کنید و در پایان جریان هوا را به مدت 3 تا 5 دقیقه روشن نگه دارید.

  7. سطح تمام وسایلی را که در تماس با مواد بیولوژی است، تمیز و ضدعفونی کنید. برای این منظور، از اتانول 70% و یا هر مایع ضد عفونی کننده مناسب استفاده نمایید و منتظر بمانید تا خشک شود. سطح هود ایمنی را نیز ضدعفونی کنید. در ظرف‌ها را پیش از بیرون آوردن از داخل هود ایمنی ببندید و وسایل را به محل های اولیه برگردانید (انکوباتور، اتوکلاو و …).
  8. دستکش ها و وسایل حفاظت شخصی را با توجه به دستورالعمل مورد استفاده در آزمایشگاه جمع آوری کرده، دور بریزید و در خاتمه دست‌ها را با صابون و آب فراوان بشویید.

  9. سیستم تهویه هود ایمنی و لامپ فلورسنت را خاموش کنید. پنجره جلو را ببندید و لامپ UV را روشن نمایید.

  نکته: در صورت مشاهده نشتی و یا ریختن مواد در حین استفاده، هود نباید خاموش شود و تمام وسایل و اشیای آلوده باید ضدعفونی شوند. انجام این مراحل سبب عدم انتشار آلودگی خواهد شد.

   

  ضدعفونی کردن هود ایمنی

  پیش از انجام هر نوع اقدام نگهداری مانند باز کردن قسمت‌های داخلی هود و یا هر کدام از مراحل زیر، هود ایمنی باید ضدعفونی شود:

  1. تعویض فیلترها
  2. انجام آزمایش داخل هود
  3. پیش از انجام آزمایش های تاییدی (Certification tests)، زمانی که هود ایمنی با عوامل بیولوژی گروه خطر سطح 2 یا 3 مورد استفاده قرار گرفته است.
  4. پیش از جابه جایی هود به محل دیگر
  5. پس از ریختن مواد با سطح آلودگی بالا

  بهترین و مناسب ترین روش ضدعفونی باید توسط فرد مسئول ایمنی صنعتی و خطرهای شغلی تعیین شود. در پیوست G استاندارد NSF49 استفاده از پارا-فرمالدیید دپلیمریزه (Depolymerisede Paraformaldehyde) برای ضدعفونی هود ایمنی توضیح داده شده است و فقط پرسنلی که آموزش های لازم را دیده‌اند، باید این مراحل را انجام دهند.

   

  نگهداری هود لامینار

  هشدار: نگهداری قسمت های داخلی هود ایمنی باید فقط توسط فرد آموزش دیده صورت گیرد. برای این منظور، قبلا هود باید ضدعفونی و وسایل حفاظتی پرسنل نیز استفاده شود.

  روش نگهداری کلی هود های ایمنی ساده است. روش معمول و تواتر آن در زیر توضیح داده شده است:

   

  تواتر: هفتگی

  1. سطح داخلی و سطح کار هود را با الکل اتیلیک 70% ضدعفونی کنید.
  2. با محلول تمیز کننده معمولی پنجره جلو و سطح لامپ UV را تمییز کنید.
  3. با دقت خوانده های مونومتر را کنترل کنید که ممکن است نمایانگر فشار کم درون فیلتر باشد. عدد مونومتر و تاریخ کنترل را در دفترچه مخصوص این کار ثبت نمایید.

   

  تواتر: ماهانه

  1. سطح خارجی هود مخصوصا قسمت جلو و بالای آن را با یک دستمال مرطوب تمیز کنید.
  2. قسمت های پایین هود را با الکل 70% و یا هر مایع ضدعفونی کننده مناسب تمیز کنید.
  3. پیچ های کنترل را بررسی نمایید.
  4. مراحل هفتگی را تکرار نمایید.

   https://hakimazma.com/%d9%87%d9%88%d8%af-%d8%a2%d8%b2%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4%da%af%d8%a7%d9%87%db%8c/%d9%87%d9%88%d8%af-%d9%84%d8%a7%d9%85%db%8c%d9%86%d8%a7%d8%b1/

•  

  مراحل تایید عملکرد هود بر اساس استاندارد NSF49

  شدت جریان لامپ UV را با رادیو متر (Radiometer) کنترل و در صورت لزوم جایگزین سازید. لامپ های UV برای 7500 ساعت کارآیی دارند، بعضی از سازندگان تعویض سالیانه را پیشنهاد می‌کنند.

  شرایط لامپ فلورسنت را کنترل و در صورت لزوم جایگزین سازید.

  روش نگهداری ماهانه را تکرار کنید.