طیف استریلیزاسیون؛ دنیای گسترده اتوکلاوها

برای طبقه بندی انواع مختلف اتوکلاو، جنبه های مختلفی وجود دارد،قیمت اتوکلاو ازمایشگاهی که می توان از آن ها به عنوان مبنایی برای تقسیم بندی استفاده کرد. در ادامه خواهید دید که در هر کدام از این تقسیم بندی ها، برخی دسته بندی ها تکراری هستند. به طور کل در بیشتر موارد، استریل کننده های بخار را می توان از طریق سه روش که در زیر توضیح داده می شوند، تقسیم بندی کرد :

• عملکرد
• اندازه (ظرفیت)
• کلاس

تقسیم بندی اتوکلاوها بر اساس عملکرد

اتوکلاو افقی

اتوکلاو افقی که برای استریل کردن در بیمارستان ها، شرکت های داروسازی و آزمایشگاه ها کاربرد دارد، قابلیت بارگیری از جلو را فراهم کرده است. این نوع از اتوکلاو، اندازه ای بزرگ داشته و به شکل استوانه ای یا مستطیلی است و عمدتا با فشار بالا کار می کند. به علاوه تمام اجزای این اتوکلاو افقی روی یک پایه روی زمین نصب می شوند.

اتوکلاو عمودی

اتوکلاو عمودی که به نام های استریل کننده بخار و استریل کننده های بارگذاری بالا نیز شناخته می شوند، یک دستگاه استریل کننده است که به شکل استوانه ای عرضه می شود. این ماشین ها به استریل کردن تجهیزات پزشکی و ابزار جراحی کمک می کنند و همان طور که از اسمشان پیدا است، درب از بالا باز می شود.

اتوکلاو پیش خلاء (pre_vacuum) یا کلاس B

اتوکلاو جابه جایی گرانشی یا کلاس S

این دو دسته بندی آخر را در ادامه، در بخش تقسیم بندی بر اساس کلاس ها توضیح خواهیم داد.

تقسیم بندی اتوکلاو بر اساس کلاس

یکی از تقسیم بندی های معروف اتوکلاو، طبقه بندی بر اساس کلاس است. کلاس یک دستگاه استریل کننده بخار، درواقع نشان دهنده ی توانایی دستگاه مذکور در استریل نمودن انواع وسایل است، به عبارت دیگر، نشان خواهد داد که چه نوع وسایلی را می توان با آن استریل نمود. سه نوع کلاس دستگاه طبق این طبقه بندی وجود دارد که شامل کلاس N، S و B است. در ادامه هرکدام از این استریل کننده های بخار را توضیح خواهیم داد.

اتوکلاوهای کلاس N

این کلاس در واقع اتوکلاو رومیزی آزمایشگاهی است که عملکردی شبیه به یک زودپز خانگی دارد. این نوع از اتوکلاو بیشتر مناسب علاقمندان به کشت بافت است. کلاس N که به آن سطلی هم می گویند، فاقد پمپ خلاء است و دمایی حدودا 120 درجه سانتی گراد دارد. این دستگاه برای استرلیزه کردن تجهیزات جامد، بدون حفره و پوشش مناسب است و برای استریل کردن وسایلی دارای پوشش مانند پارچه، یا وسایلی دارای حفره گزینه ی مناسبی نیست.

اتوکلاوهای کلاس S

نوع جابه جایی فشار منفی یا کلاس S گرانترین نوع اتوکلاو است. این دستگاه دارای یک ژنراتور خلاء و مولد بخار برای خارج کردن هوا به صورت کامل و سیکل خشک کن است که برخلاف مدل قبلی می تواند برای وسایل جامد دارای پوشش و حفره دار نیز استفاده شود.

اتوکلاوهای کلاس B

نوع جابه جایی فشار مثبت یا کلاس B که نسبت به دو کلاس قبلی پیشرفته تر است، یک اتوکلاو دارای پمپ خلا قوی و سیکل کاری سریع است که در آن بخار در یک مولد بخار جداگانه تولید شده و سپس برای استریل کردن تجهیزات به اتوکلاو منتقل می شود. این استریل کننده بخار برای استرلیزه کردن انواع تجهیزات جامد حفره دار یا بدون حفره و دارای پوشش یا فاقد آن مناسب است. مواد نساجی می توانند توسط این کلاس اتوکلاو استریل شده و به سبب سطح پیشرفته ی آن در بیمارستان ها، کلینیک های دندان پزشکی و صنعت به صورت گسترده استفاده می شود.

تقسیم ­بندی اتوکلاو بر اساس اندازه (ظرفیت)

دسته بندی براساس اندازه یا ظرفیت اتوکلاو، یکی از فاکتورهای کلیدی تعیین کننده در انتخاب این وسیله است. بر اساس این فاکتور کلیدی، انتخاب صحیح دستگاه به میزان وسایلی که هر روز، باید استریل شود و همچنین به میزان فضای موجود بستگی خواهد داشت.

اتوکلاوهای صنعتی در مقابل اتوکلاوهای پزشکی

یکی دیگر از راه های تقسیم بندی اتوکلاو براساس کاربرد آن ها در انواع صنایع است. استریل کننده های بخار ممکن است در انواع کاربردهای صنعتی و پزشکی استفاده شوند. اتوکلاوهای صنعتی در محیط های تولیدی برای پردازش قطعات و مواد، با استفاده از بخار گرم و فشار استفاده می شوند. در این مورد می توان به نقش اتوکلاو در ساخت چوب های تحت فشار و لاستیک های تخصصی اشاره کرد.

در کنار کاربرد استریل کننده بخار در صنعت، این وسایل همچنین در تحقیقات علمی و صنایع دارویی نیز استفاده می شوند. کاربرد آن ها به ویژه در صنایع دارویی و تحقیقات علمی، فراتر از استریل کردن تجهیزات مورد استفاده در تحقیقات آزمایشگاهی است؛ به طوری که، اکثر اتوکلاوها مجهز به چرخه مایع برای استریل کردن مایعات مورد استفاده در محیط های آزمایشگاهی نیز هستند.

به علاوه یکی از کاربردهای معمول اتوکلاوها در محیط های پزشکی برای استریل کردن تجهیزات مانند ابزار جراحی، دستگاه ها و پارچه های جراحی است.

به چه نوع اتوکلاو نیاز دارم؟

شاید حالا که با انواع اتوکلاوها آشنا شده اید، برایتان سوال پیش بیاید که اساسا من به چه نوعی از استریل کننده بخار نیاز دارم؟

https://hakimazma.com/%d8%af%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87/%d8%a2%d9%88%d9%86/

برای این منظور اولین توصیه برای بهترین خرید، مشورت با کارشناسان ما است. بااین حال می توان به طور کل گفت اتوکلاوهای گرانشی طراحی ساده تری دارند و و عمدتا سازنده ها برای اکثر کاربردها این نوع را پیشنهاد می دهند. آن ها برای محیط های آزمایشگاهی رایج که ظروف شیشه ای بوروسیلیکات نوع I یا سایر ظروف آزمایشگاهی قابل اتوکلاو، ظروف آزمایشگاهی فولادی و زباله های خطرناک زیستی دارند، مناسب هستند.

از سوی دیگر، اتوکلاوهای pre_vacuum در استریل کردن اجسام بزرگ یا دارای حفره، از جمله اجسام پیچیده مانند کیت های جراحی، اشیاء ساخته شده از پلی اتیلن با چگالی بالا مانند نوک پیپت و سرنگ، قفس حیوانات و ملافه مؤثرتر هستند.